Waarom hebben we twee stresssystemen? – deel 1

hypothalamus Stress systemen
Picture of Jan Pals

Jan Pals

Het gaat bij mij altijd om de mens en de verhouding tussen mensen

Ons lichaam heeft twee stresssystemen. Het ene systeem is de alarmfase. Het andere systeeem is de weerstandsfase.
In deze blog gaan we nader in op de alarmfase.

Ons dagelijks leven

Stress hoort bij het leven. Positieve stress ontstaat wanneer het je gelukt is om een ruzie op te lossen of dat je iemand hebt geholpen met gevoelens van eenzaamheid of verdriet. Je hebt je ingespannen om iets te realiseren.

Negatieve stress ontstaat wanneer er “gevaar” dreigt of je heel erg irriteert aan het gedrag van een ander. Je wordt woedend op iemand of hebt angst om te vallen. Of je piekert je suf hoe je nu de energie rekening moet betalen.

De alarmfase

Bij een dreigend “gevaar” (irritatie, boosheid, verdriet, piekeren of angst) komt ons eerste stresssysteem in actie. Er gaat een signaal vanuit het brein naar de hypothalamus (een soort verkeerstoren diep in onze hersenen) die via de zenuwbaan in ons ruggenmerg verbonden is met (het merg) van de bijnieren. De bijnieren produceren het hormoon adrenaline dat rechtstreeks in de bloedbaan komt. Via de bloedsomloop komt de adrenaline in ons hele lichaam en zorgt er voor dat ons lichaam in actie komt. Er dreigt immers “gevaar”.

Onze pupillen worden groter (om beter te zien), onze ademhaling gaat sneller (we nemen meer zuurstof op), we gaan transpireren (om oververhitting te voorkomen), ons hart gaat sneller kloppen en de lever scheidt glucose (energie) af dat naar onze spieren gaat om eventueel te “vechten”of te “vluchten”.

Vechten of vluchten

Ons stressysteem is al vele miljoenen jaren oud. In die oude tijd had je echte gevaren van wilde dieren. Dan heb je spierkracht in je benen nodig om hard weg te lopen. Of spierkracht in je armen om te gaan vechten tegen het gevaar.
In onze tijd roepen ergernissen, irritaties of verdriet nu niet direct een houding op van vechten of vluchten. Maar wat er wel gebeurd is dat in die situaties ons lichaam automatisch gaat reageren.

Automatisch zenuwstelsel

Naast de prikkel van de hypothalamus naar het bijniermerg voor het hormoon adrenaline gaat er tegelijkertijd ook een zenuwprikkel van de hypothalamus via het ruggenmerg naar onze organen in de buik. Die worden als het ware even stilgelegd. Alle energie gaat naar onze spieren om te vechten of te vluchten. De spijsvertering in onze maag wordt geremd. Ook de werking van onze darmen wordt geremd en onze blaas evenals onze sluitspier worden geblokkeerd.

stressysteem lichaam

Automatisme

Het mooie van deze twee stresssystemen is dat het geheel automatisch verloopt. We hoeven er niet bij na te denken. We noemen dit reflexmatig gedrag.
Denken zou immers tijd kosten en bij “gevaar” moet er direct gehandeld worden. Het lichaam beschermt zichzelf om te overleven. Dat doet het al zolang de mensheid bestaat.

Wil je graag

Kennismaken?

Ik ben elke woensdagmorgen van
8.30 tot 12.30 uur aanwezig in mijn praktijkruimte.

Bezoekadres

De Nieuwe Lente
Raadhuisstraat 56 a
2101 HH Heemstede

Panta Rhei - Alles in beweging